Τηλ.: 697.00.77.817
email: doctor@nballian.gr
Βασιλίσσης Σοφίας 121, Αθήνα

Χειρουργική χοληδόχου κύστεως

Χοληδόχος κύστη

Η χοληδόχος κύστη βρίσκεται στο δεξί μέρος της κοιλιάς κάτω από το ήπαρ και λειτουργεί ως ‘αποθήκη’ χολής (Εικόνα 1). Κατά τη διάρκεια ενός γεύματος, η χοληδόχος κύστη απελευθερώνει 30-50 ml χολής στο λεπτό έντερο, βοηθώντας έτσι στη δίασπαση του λίπους των τροφών.

Παθήσεις χοληδόχου κύστεως

Α. Χολολιθίαση

Λόγω ανωμαλιών στη σύνθεση και ροή της χολής προς το λεπτό έντερο, στην χοληδόχο κύστη δημιουργούνται συχνά χολόλιθοι (‘πέτρες στην χολή’), αποτελούμενοι από χοληστερόλη και οργανικά/ανόργανα άλατα. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται χολολιθίαση και συναντάται σε 10-15% των ατόμων άνω των 40 ετών, με συχνότητα που αυξάνεται με την ηλικία.

Η χολολιθίαση συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα και στους ασθενείς αυτούς δεν απαιτείται παρακολούθηση ή χειρουργική αφαίρεση της χοληδόχου κύστης. ‘Ομως, άτομα με χολολιθίαση μπορούν να εμφανίσουν επιπλοκές με συχνότητα περίπου 1-2% ετησίως. Οι συχνότερες επιπλοκές της χολολιθίασης είναι:

  • κολικός χοληφόρων: όταν ένας χολόλιθος φράζει τη ροή της χολής από την χοληδόχο κύστη (Εικόνα 2), προκαλείται έντονος πόνος στο άνω δεξί μέρος της κοιλιάς που διαρκεί μερικές ώρες και υποχωρεί όταν ο χολόλιθος επιστρέψει στην χοληδόχο κύστη. Πρόσθετα συμπώματα περιλαμβάνουν ναυτία, έμετους, ανορεξία. Ένα οξύ επεισόδιο ανυιμετωπίζεται με παυσίπονα και αργότερα χολοκυστεκτομή για αποφυγή πρόσθετων επεισοδίων και άλλων επιπλοκών.
  • χολοκυστίτιδα: έχει τα ίδια αίτια και προκαλεί παρόμοια συμπτώματα με τον κολικό, αλλά διαφέρει από αυτόν στο ότι υπάρχει φλεγμονή της χοληδόχου κύστης λόγω επιμόλυνσης της χολής από βακτήρια. Μπορεί να προκαλέσει ρήξη της χοληδόχου κύστεως και περιτονίτιδα. Αντιμετωπίζεται με αντιβιοτικά και χολοκυστεκτομή.
  • χολαγγειίτιδα: προκαλείται από απόφραξη του χοληφόρου πόρου από χολόλιθους και βακτηριακή επιμόλυνση της χολής (Εικόνα 2). Τα συμπτώματά περιλαμβάνουν πόνο στο δεξί άνω μέρος της κοιλιάς, ίκτερο, πυρετό και πιθανό σηπτικό shock. Αντιμετωπίζεται με αντιβιοτικά και ενδοσκοπική αφαίρεση του χολόλιθου. Ενδείκνυται χολοκυστεκτομή κατά την ίδια νοσηλεία.
  • παγκρεατίτιδα: προκαλείται από απόφραξη του παγκρεατικού πόρου από χολόλιθο (Εικόνα 2) που οδηγεί σε φλεγμονή του παγκρέατος. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν οξύ πόνο στην άνω κοιλία και την πλάτη, ναυτία, έμετο, ανορεξία. Αντιμετώπίζεται συνήθως με συντηρητική αγωγή και ενίοτε ενδοσκοπική αφαίρεση του χολόλιθου. Ενδείκνυται χολοκυστεκτομή κατά την ίδια νοσηλεία.

Διάγνωση

Η διάγνωση της χολολιθίασης γίνεται με υπερηχογράφημα άνω κοιλίας. Κάποιες από τις παραπάνω επιπλοκές μπορεί να απαιτούν πρόσθετες εξετάσεις, όπως π.χ. αξονική ή μαγνητική τομογραφία κοιλίας.

Β. Δυσκινησία χοληδόχου κύστεως

Η δυσκινησία χοληδόχου κύστεως προκαλείται από την ανεπάρκειά της να προωθήσει την χολή που περιέχει προς τα χοληφόρα αγγεία και το λεπτό έντερο. Η πάθηση αυτή προκαλεί συμπτώματα παρόμοια με αυτά του κολικού των χοληφόρων (πόνος στο άνω δεξί μέρος της κοιλιάς ιδιαίτερα μετά από γεύματα, ναυτία, έμετοι), αλλά δεν σχετίζεται με χολολιθίαση.

Η διάγνωση βασίζεται στην απουσία χολόλιθων και το σπινθηρογράφημα HIDA.

Η θεραπεία της δυσκινησίας χοληδόχου κύστεως είναι η λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή. Όταν τα συμπτώματα δυσκινησίας είναι τυπικά, >95% των ασθενών αναφέρει υποχώρηση ή βελτίωση τους μετεγχειρητικά.

Γ. Πολύποδες χοληδόχου κύστεως

Οι πολύποδες της χοληδόχου κύστεως αποτελούν συνήθως τυχαίο εύρημα σε υπερηχογράφημα που γίνεται για υποψία χολολιθίασης και συναντώνται σε περίπου 5% του πληθυσμού. Ενίοτε είναι πολλαπλοί και σπανίως οδηγούν σε συμπτώματα. Προκαλούν ανησυχία λόγω της πιθανότητας να είναι ή να εξελιχθούν σε καρκίνο της χοληδόχου κύστεως, συνήθως όμως είναι καλοήθεις αποτελούνται από χοληστερόλη (χοληστερινικοί πολύποδες). Για πολύποδες μεγαλύτερους των 10 mm συνιστάται χολοκυστεκτομή, ενω όταν το μέγεθός τους είναι 5-10 mm συνιστάται τακτική παρακολούθηση με υπερηχογραφήματα.

Χολοκυστεκτομή

Τα τελευταία 20 περίπου χρόνια έχει επικρατήσει η λαπαροσκοπική τεχνική για την αφαίρεση της χοληδόχου κύστεως. Η τεχνική αυτή απαιτεί γενική αναισθησία και περιλαμβάνει χρήση 4 τομών στην κοιλιά, μήκους 5-10 mm (Εικόνα 3).

Η συνολική διάρκεια της επέμβασης είναι συνήθως 1-1.5 ώρα. Σπανίως η λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή δεν είναι εφικτή για τεχνικούς λόγους (π.χ. συμφύσεις, ανωμαλίες στην ανατομία των χοληφόρων κλπ.) και τότε η χοληδόχος κύστη αφαιρείται με ανοικτή επέμβαση.

Η πλειοψηφία των ασθενών αισθάνεται αρκετά καλά για να περπατήσει την ημέρα της επέμβασης και επιστρέφει σπίτι την ίδια ημέρα ή μετά από μονοήμερη νοσηλεία. Δεν υπάρχουν περιορισμοί στην μετεγχειρητική δίαιτα. Ο πόνος αντιμετωπίζεται με ήπια αναλγητικά, που συνήθως χρειάζονται για λιγότερο από 1 εβδομάδα.

 

Πηγές


  1. Society of American Gastrointestinal and Endoscopic Surgeons Guidelines for the Clinical Application of Laparoscopic Biliary Tract Surgery. http://www.sages.org/publications/guidelines/guidelines-for-the-clinical-application-of-laparoscopic-biliary-tract-surgery/
  2. DuCoin C, Faber R, Ilagan M, et al. Normokinetic biliary dyskinesia: a novel diagnosis. Surg Endosc. 2012;26:3088-9.
  3. Carr JA, Walls J, Bryan LJ, et al. The treatment of gallbladder dyskinesia based upon symptoms: results of a 2-year, prospective, nonrandomized, concurrent cohort study. Surg Laparosc Endosc Percutan Tech. 2009;19:222-6.
  4. Strasberg SM, Linehan DC. Tumors of the Pancreas, Biliary Tract and Liver. In: ACS Surgery, Principles & Practice. WebMD 2006, New York.

Εικόνες


  1. http://www.webmd.com/digestive-disorders/picture-of-the-gallbladder
  2. http://www.drugs.com/health-guide/biliary-colic.html
  3. http://fitsweb.uchc.edu/student/selectives/Luzietti/Gallbladder-treatment.htm

Ο γιατρός συνεργάζεται με τις ακόλουθες κλινικές

Υγεία

ΜΗΤΕΡΑ

Βιοκλινική Αθηνών

Metropolitan Hospital

Ιατρικό Κέντρο Αθηνών

Ιατρικό Κέντρο Περιστερίου

Ευρωκλινική Αθηνών