Τηλ.: 697.00.77.817
email: doctor@nballian.gr
Βασιλίσσης Σοφίας 121, Αθήνα

Χειρουργική του παχέος εντέρου

Το παχύ έντερο (κόλον) είναι το τμήμα του πεπτικού σωλήνα μεταξύ του λεπτού εντέρου και του πρωκτού. Τα τέσσερα τμήματα που το αποτελούν (ανιόν, εγκάρσιο, κατιόν, σιγμοειδές) έχουν συνολικό μήκος περίπου 1.5 μέτρα και συμβάλλουν στην απορρόφηση νερού και νατρίου από τις τροφές (Εικόνα 1).

Οι συχνότερες παθήσεις του παχέος εντέρου που ενίοτε απαιτούν χειρουργική αντιμετώπιση περιλαμβάνουν νεοπλάσματα (καρκίνος, πολύποδες), εκκολπωματική νόσο, ισχαιμική κολίτιδα και αγγειοδυσπλασίες.

Πολύποδες

Τα συνηθέστερα καλοήθη νεοπλάσματα του παχέος εντέρου είναι οι πολύποδες, που μορφολογικά είναι μικρά εξογκώματα στην εσωτερική επιφάνεια του παχέος εντέρου και συνήθως έχουν διάμετρο μερικών χιλιοστών (Εικόνα 2). Προκαλούνται από συνδυασμό αιτίων, σημαντικότερα των οποίων είναι τα γενετικά (κληρονομικά) και τα διατροφικά (διατροφή πλούσια σε κορεσμένα λίπη και κρέας και φτωχή σε φυτικές ίνες). Η συχνότητά τους αυξάνεται με την ηλικία. Οι πολύποδες συναντώνται σε οποιοδήποτε τμήμα του παχέος εντέρου, σπάνια προκαλούν συμπτώματα και η διάγνωσή τους γίνεται με κολονοσκόπηση.

Η σημασία των πολυπόδων βρίσκεται στη σχέση τους με τον καρκίνο του παχέος εντέρου: οι πιο συχνοί πολύποδες (αδενωματώδεις πολύποδες), τείνουν να μεγαλώνουν σε μέγεθος σε διάστημα αρκετών ετών και μπορούν να εξελιχθούν σε καρκίνο. Αν το μέγεθος και η μορφολογία τους το επιτρέπει, οι πολύποδες αφαιρούνται με κολονοσκόπηση (Εικόνα 3). Πολύποδες που δεν μπορούν να αφαιρεθούν κολονοσκοπικά και αυτοί με ανησυχητικά χαρακτηριστικά κατά την ιστολογική τους εξέταση απαιτούν τμηματική κολεκτομή ώστε να μην οδηγήσουν σε καρκίνο.

Για τους ανωτέρω λόγους, οι κατευθυντήριες οδηγίες διεθνών χειρουργικών και γαστρεντερολογικών ενώσεων συνιστούν προληπτική κολονοσκόπηση σε άντρες και γυναίκες άνω των 50 ετών χωρίς οικογενειακό ιστορικό ή συμπτώματα καρκίνου. Μελέτες έχουν αποδείξει ότι όσοι υποβάλονται σε προληπτική κολονοσκόπηση έχουν μειωμένες πιθανότητες θανάτου από καρκίνο παχέος εντέρου λόγω έγκαιρης διάγνωσης και αφαίρεσης πολυπόδων πριν αυτοί εξελιχθούν σε καρκίνο.

Καρκίνος του παχέος εντέρου

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου αποτελεί την δεύτερη σε συχνότητα αιτία θανάτου από καρκίνο. Προσβάλλει οποιοδήποτε τμήμα του παχέος εντέρου, αλλά είναι συχνότερο στο σιγμοειδές και συνήθως προκαλείται από αδενωματώδεις πολύποδες. Τα συμπτώματα του καρκίνου του παχέος εντέρου είναι αλλαγή στη σύσταση και τη συχνότητα των κενώσεων και αίμα στα κόπρανα. Ενίοτε παρουσιάζεται ως οξεία επιπλοκή που χρειάζεται επείγουσα χειρουργική αντιμετώπιση, όπως απόφραξη ή διάτρηση του εντέρου. Η διάγνωση και προετοιμασία του ασθενούς για χειρουργείο περιλαμβάνει κολονοσκόπηση και αξονική τομογραφία κοιλίας. Ο καρκίνος του παχέος εντέρου διηθεί το εντερικό τοίχωμα και, αν δεν αφαιρεθεί, εξαπλώνεται στους τοπικούς λεμφαδένες, το ήπαρ, τους πνεύμονες και άλλα όργανα. Αντιμετωπίζεται με τμηματική κολεκτομή, εκτός από περιπτώσεις ασθενών με προχωρημένη νόσο. Η πρόγνωση του καρκίνου του παχέος εντέρου εξαρτάται από το στάδιό του.

Εκκολπωματική νόσος

Τα εκκολπώματα είναι προσεκβολές του παχέος εντέρου με μορφή σάκκου που προεξέχει από το εντερικό τοίχωμα. Προκαλούνται από έλλειψη φυτικής ίνας στη διατροφή και η συχνότητά τους αυξάνεται με την ηλικία. Συνάντώνται συνήθως στο κατιόν και το σιγμοειδές και στους περισσότερους ασθενείς δεν προκαλούν συμπτώματα. Μία πιθανή επιπλοκή των εκκολπωμάτων είναι η οξεία αιμορραγία, που συνήθως σταματά χωρίς ανάγκη για κολεκτομή. Πιό συχνά, απόφραξη του στομίου των εκκολπωμάτων προκαλεί φλεγμονή (εκκολπωματίτιδα). Η ήπια εκκολπωματίδα αντιμετωπίζεται με αντιβιοτικά, μπορεί όμως να οδηγήσει σε διάτρηση του εντέρου και τοπικό απόστημα, διάχυτη περιτονίτιδα ή συρρίγιο (επικοινωνία του αυλού του εντέρου με άλλα όργανα) (Εικόνα 4). Η χειρουργική αντιμετώπιση των εκκολπωμάτων περιλαμβάνει τμηματική αφαίρεση του παχέος εντέρου όπου βρίσκονται τα εκκολπώματα και ενδείκνυται σε ασθενείς με πολλαπλά επεισόδια ήπιας εκκολπωματίτιδας και σε αυτούς με τις ανωτέρω επιπλοκές.

Αγγειοδυσπλασίες

Οι αγγειοδυσπλασίες είναι διευρυμένα μικρά αιμοφόρα αγγεία στο τοίχωμα του εντέρου, που είναι υπεύθυνα για 5-20% των περιστατικών οξείας αιμορραγίας του κατώτερου πεπτικού (Εικόνα 5). Στο παχύ έντερο, συνήθως βρίσκονται στο ανιόν τμήμα και η συχνότητά τους αυξάνεται με την ηλικία. Η διάγνωσή των αγγειοδυσπλασιών γίνεται με κολονοσκόπηση, κατά την οποία οι αγγειοδυσπλασίες που αιμορραγούν μπορούν να καυτηριαστούν (Εικόνα 6). Η οξεία αιμορραγία από αγγειοδυσπλασίες μπορεί να αντιμετωπιστεί και με αγγειογραφικό εμβολισμό. Όταν οξεία αιμορραγία δεν μπορεί να ελεγχθεί με αυτές τις μεθόδους, ενδείκνυται χειρουργική αντιμετώπιση με τμηματική αφαίρεση του παχέος εντέρου. Επανείλημμένα μικρά επεισόδια αιμορραγίας επίσης απαιτούν τμηματική κολεκτομή για πρόληψη περαιτέρω αιμορραγίας.

Κολεκτομή

Για οποιαδήποτε από τις παραπάνω ενδείξείς, αφαίρεση τμήματος παχέος εντέρου (κολεκτομή) μπορεί να γίνει λαπαροσκοπικά, με χρήση 4-5 τομών στο κάτω μέρος της κοιλιάς, μήκούς 5-15 mm (Εικόνα 7). Το τμήμα του εντέρου που θα αφαιρεθεί απελευθερώνεται από τους ιστούς που το περιβάλλουν και στην συνέχεια αφαιρείται μέσω μιας τομής 5-7 cm στην περιοχή του ομφαλού ή στο κάτω μέρος της κοιλιάς. Τα πλεονεκτήματα της λαπαροσκοπικής τεχνικής σε σχέση με την ‘ανοιχτή’ επέμβαση είναι η σημαντική μείωση του μετεγχειρητικού πόνου, ταχύτερη ενεργοποίηση του εντέρου και ανάρρωση, καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα και η απουσία επιπλοκών μιας μεγάλης τομής (λοίμωξη, κοιλιοκήλη). Η μετεγχειρητική νοσηλεία διαρκεί περίπου 4-7 ημέρες. Η ολική ή τμηματική αφαίρεσή του παχέος εντέρου (κολεκτομή) δεν απαιτεί κάποια μόνιμη αλλαγή στη διατροφή ή στον τρόπο ζωής. Μετά από ολική κολεκτομή, η συχνότητα των κενώσεων αυξάνεται.

 

Εικόνες


  1. http://www.webmd.com/digestive-disorders/picture-of-the-colon
  2. http://www.missiongi.com/Colon_Polyp.html
  3. http://digestive.niddk.nih.gov/ddiseases/pubs/colonpolyps_ez/
  4. http://www.merckmanuals.com/home/digestive-disorders/diverticular-disease/diverticulitis.html
  5. http://colorectalsurgeonssydney.com.au/?page_id=2364
  6. http://www.endoatlas.org/index.php?page=results_jquery&mstcat=4
  7. http://uvahealth.com/services/cancer-center/conditions-treatments/14832

Ο γιατρός συνεργάζεται με τις ακόλουθες κλινικές

Υγεία

ΜΗΤΕΡΑ

Βιοκλινική Αθηνών

Metropolitan Hospital

Ιατρικό Κέντρο Αθηνών

Ιατρικό Κέντρο Περιστερίου

Ευρωκλινική Αθηνών