Τηλ.: 697.00.77.817
email: doctor@nballian.gr
Βασιλίσσης Σοφίας 121, Αθήνα

Οισοφάγος Barrett

Ο οισοφάγος Barrett (νόσος του Barrett) είναι μια αλλαγή στα χαρακτηριστικά των κυττάρων του οισοφαγικού βλεννογονου (εσωτερική επιφάνεια του οισοφάγου). Αποτελεί επιπλοκή της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης (ΓΟΠ) και συναντάται σε περίπου 2% του πληθυσμού ή 10% των ασθενών με χρόνια ΓΟΠ, ακόμα και όταν αυτοί δεν έχουν συμπτώματα. Η σημασία του οισοφάγου Barrett είναι ότι μπορεί να εξελιχθεί σε καρκίνο του οισοφάγου με πιθανότητα περίπου 0.5% ετησίως. Ο οισοφάγος Barrett είναι μια αναστρέψιμη βλάβη, δηλαδή τα κύτταρα του οισοφαγικού βλεννογόνου μπορούν να επανέλθουν σε φυσιολογική μορφολογία αν προστατευτούν από το γαστρικό οξύ.

Διάγνωση

Η διάγνωση του οισοφάγου Barrett γίνεται με ενδοσκοπική βιοψία του οισοφαγικού τοιχώματος. Κατά την ενδοσκόπηση του οισοφάγου, ο οισοφάγος Barrett έχει κόκκινο χρώμα (Εικόνα 1). Οι βιοψίες της περιοχής αυτής επιβεβαιώνουν τη διάγνωση και δείχνουν αν υπάρχει δυσπλασία και σε ποιόν βαθμό (χαμηλό ή υψηλό). Η ύπαρξη δυσπλασίας αυξάνει τις πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου, ιδιαίτερα αν είναι υψηλού βαθμού.

Ποιός χρειάζεται ενδοσκόπηση για τη διάγνωση του οισοφάγου Barrett;

Οι άνδρες άνω των 50 ετών με χρόνια συμπτώματα ΓΟΠ έχουν το μεγαλύτερο ρίσκο για οισοφάγο Barrett, ιδιαίτερα αν είναι παχύσαρκοι και καπνιστές.

Κατευθυντήριες οδηγίες από ειδικούς (American Gastroenterological Association, American Society for Gastrointestinal Endoscopy, Society for Surgery of the Alimentary Tract) συνιστούν ενδοσκόπηση στους ασθενείς υψηλού ρίσκου για την διάγνωση του οισοφάγου Barrett, αν και δεν υπάρχει ομοφωνία σε αυτή την πρακτική.

Σε ασθενείς χωρίς τους παραπάνω παράγοντες ρίσκου η πιθανότητα Barrett’s είναι εξαιρετικά χαμηλή και για τον λόγο αυτό δεν ενδείκνυται ενδοσκόπηση.

Θεραπεία

Η θεραπεία του οισοφάγου Barrett έχει 2 παραμέτρους:

1. Η προστασία του οισοφάγου από την έκθεση στο γαστρικό οξύ, με σκοπό την πρόληψη δυσπλασίας και την αντικατάσταση του οισοφάγου Barrett από φυσιολογικό βλεννογόνο.

(α) Φαρμακευτική θεραπεία: όλοι οι ασθενείς με οισοφάγο Barrett υποβάλονται αρχικά σε θεραπεία με φάρμακα που μείώνουν ή σταματούν την παραγωγή γαστρικού οξέος. Το μειονέκτημα της φαρμακευτικής θεραπείας είναι ότι σε 15-80% των ασθενών η έκκριση γαστρικού οξέος συνεχίζεται, με αποτέλεσμα ο οισοφάγος να μην προστατεύεται επαρκώς, ακόμα και όταν τα συμπτώματα της ΓΟΠ εξαφανίζονται.

(β) Χειρουργική θεραπεία: Η λαπαροσκοπική θολοπλαστική προστατεύει τον οισοφάγο από το γαστρικό οξύ λειτουργώντας ως βαλβίδα (Εικόνα 2). Οι μελέτες που την συγκρίνουν με την φαρμακευτική θεραπεία σε ασθενείς με οισοφάγο Barrett δείχνουν ότι είναι εξίσου ή περισσότερο αποτελεσματική στην εξάληψη του οισοφάγου Barrett. Σε ασθενείς με δυσπλασία, επιτυγχάνει την εξάληψη της σε ίδιο ή και μεγαλύτερο ποσοστό ασθενων σε συγκριση με τη φαρμακευτική θεραπεία.

Οι ενδείξεις για χειρουργική θεραπεία είναι οι ίδιες με αυτές σε ασθενείς με ΓΟΠ χώρίς οισοφάγο Barrett:

  • αποτυχία της φαρμακευτικής θεραπείας λόγω επίμονων συμπτωμάτων, ή λόγω οισοφαγικής βλάβης (οισοφαγίτιδα, οισοφάγος Barrett, στένωση οισοφάγου) παρά την απουσία συμπτωμάτων
  • δυσανεξία στα φάρμακα λόγω παρενεργειών
  • βαριά ΓΟΠ σε νέους ασθενείς που δεν επιθυμούν να λαμβάνουν φάρμακα για το υπόλοιπο της ζωής τους

Επίσης, η εμφάνιση δυσπλασίας σε ασθενείς που ήδη υποβάλονται σε φαρμακευτική θεραπεία αποτελεί ένδειξη για θολοπλαστική.

2. Η δεύτερη παράμετρος της θεραπείας των ασθενών με οισοφάγο Barrett είναι ενδοσκοπική παρακολούθηση και θεραπεία, με σκοπό την έγκαιρη ανιμετώπιση δυσπλασίας και καρκίνου.

Η ενδοσκοπική παρακολούθηση συνίσταται από τους περισσότερους ειδικούς στις Η.Π.Α. και την Μ. Βρετανία και γίνεται με βιοψίες σε τακτά χρονικά διαστήματα ανάλογα με την ύπαρξη δυσπλασίας και τον βαθμό της:

  • οισοφάγος Barrett χωρίς δυσπλασία: 3-5 έτη
  • οισοφάγος Barrett με χαμηλού βαθμού δυσπλασία: 6-12 μήνες
  • οισοφάγος Barrett με υψηλού βαθμού δυσπλασία: 3 μήνες

Σε ασθενείς με δυσπλασία, το ρίσκο καρκίνου φτάνει το 30% ανά 5ετία. Η δυσπλασία αποτελεί ένδειξη για ενδοσκοπική θεραπεία με σκοπό να αφαιρεθεί ή να καταστραφεί η δυσπλαστική περιοχή του οισοφάγου και να προληφθεί η ανάπτυξη καρκίνου. Οι δύο ενδοσκοπικές μέθοδοι που έχουν επικρατήσει είναι:

  • ενδοσκοπική βλεννεκτομή (endoscopic mucosal resection, EMR)(Εικόνα 3): η μέθοδος αυτή εφαρμόζεται σε περιοχές του οισοφάγου ύποπτες για υψηλόβαθμη δυσπλασία· ο ιστός που αφαιρείται εξετάζεται για ύπαρξη δυσπλασίας ή καρκίνου και, αν έχει αφαιρεθεί σε υγιή όρια, δεν απαιτείται πρόσθετη θεραπεία
  • ενδοσκοπική καταστροφή της περιοχής δυσπλασίας με ραδιοσυχνότητες (radiofrequency ablation, RFA): η τεχνική HALO™ καυτηριάζει μέρος (HALO™ 90) ή ολόκληρη (HALO 360+™) την περιφέρεια του οισοφάγου, η οποία στη συνέχεια αντικαθίσταται από φυσιολογικό επιθήλιο με ποσοστά επιτυχίας >80% (Εικόνα 4)

Η εφαρμογή των δύο αυτών τεχνικών έχει απαλλάξει πολλούς ασθενείς από την ανάγκη για χειρουργική αφαίρεση του οισοφάγου (οισοφαγεκτομή), μια επέμβαση με σημαντικές πιθανές επιπλοκές.

Ομιλία Ν. Μπαλλιάν στο University of Wisconsin με θέμα τον οισοφάγο Barrett (αγγλικά) http://videos.med.wisc.edu/videos/31324

 

Πηγές


  1. American College of Gastroenterology Updated Guidelines 2008 for the Diagnosis, Surveillance and Therapy of Barrett;s Esophagus.
  2. American Gastroenterological Association Medical Position Statement in the Management of Barrett’s Esophagus.
  3. Society of American Gastrointestinal and Endoscopic Surgeons Guidelines for Surgical Treatment of Gastroesophageal Reflux Disease.
  4. British Society of Gastroenterology Consensus Statements for Management of Barrett’s dysplasia and early-stage oesophageal adenocarcinoma.
  5. British Society of Gastroenterology Guidelines for the diagnosis and management of Barrett's columnar-lined oesophagus.
  6. American Society for Gastrointestinal Endoscopy. The role of endoscopy in Barrett’s esophagus and other premalignant conditions of the esophagus
  7. Shaheen NJ, Sharma P, Overholt BF, et al. Radiofrequency ablation in Barrett's esophagus with dysplasia. N Engl J Med. 2009;360:2277-88.
  8. Oelschlager BK, Barreca M, Chang L, et al. Clinical and Pathologic Response of Barrett’s Esophagus to Laparoscopic Antireflux Surgery. Ann Surg. 2003;238:458-64.
  9. Chang EY, Morris CD, Seltman AK, et al. The effect of antireflux surgery on esophageal carcinogenesis in patients with Barrett’s esophagus. Ann Surg 2007; 246:11-21.
  10. Parrilla P, Martinez de Haro LF, Ortiz A, et al. Long-term results of a randomized prospective study comparing medical and surgical treatment of Barrett’s esophagus. Ann Surg 2003; 237:291-8.

Εικόνες


  1. http://www.markfuscomd.com/barretts.htm
  2. http://www.mayoclinic.com/health/medical/IM03999
  3. http://www.uhhospitals.org/health-and-wellness/health-library/a-c/barretts-esophagus
  4. http://www.barretts-oesophagus.co.uk/doctors_halo360.htm

Ο γιατρός συνεργάζεται με τις ακόλουθες κλινικές

Υγεία

ΜΗΤΕΡΑ

Βιοκλινική Αθηνών

Metropolitan Hospital

Ιατρικό Κέντρο Αθηνών

Ιατρικό Κέντρο Περιστερίου

Ευρωκλινική Αθηνών